RYTUAŁ PRZED WALKĄ
Wai Kru Ram Muay: rytuał, muzyka i znaczenie
Wai kru ram muay wyjaśnione właściwie — co oznacza ten taniec, dlaczego mongkol i opaski na ramiona są ważne oraz jak zespół grający na żywo sarama podąża za każdą walką.
Zobacz bilety na Rajadamnern na GetYourGuide ↗Co właściwie oznacza Wai Kru Ram Muay
Wai Kru Ram Muay to tak naprawdę dwa połączone słowa: „wai kru” to gest oddania czci nauczycielowi, a „ram muay” to taniec, który ten gest wyraża. Każdy zawodnik wykonuje go samotnie, przed rozpoczęciem swojej walki — okrążając ring, klękając w każdym narożniku i przechodząc przez sekwencję ruchów, w których dziękuje swoim trenerom, swojej siłowni oraz — w zależności od przekonań wojownika — rodzinie lub duchom opiekuńczym. To nie jest rozgrzewka w sensie treningowym; to raczej formalne ogłoszenie przez zawodnika, kim jest i skąd pochodzi, zanim walka się rozpocznie.
Mongkol i pra jiad
Przed ram muay każdy zawodnik zakłada mongkol — plecioną opaskę na głowę pobłogosławioną przez trenera lub nauczyciela — którą zdejmuje się dopiero po zakończeniu tańca, zwykle osobiście przez głównego trenera. Opaski na ramiona zwane pra jiad, często wykonane z paska ubrania rodzica lub bliskiej osoby, pozostają na zawodniku przez całą walkę jako forma ochrony. Oba przedmioty niosą znaczenie specyficzne dla zawodnika, który je nosi, co jest częścią powodu, dla którego rytuał wygląda nieco inaczej u każdego uczestnika, nawet gdy wykonywany jest na tym samym ringu tej samej nocy.
Każda siłownia tańczy to inaczej
Nie istnieje jeden, uniwersalny ram muay — każdy obóz treningowy uczy własnej choreografii, przekazywanej z trenera na zawodnika, dlatego ruchy wojownika mogą faktycznie zdradzić wtajemniczonym, z której siłowni lub regionu pochodzi. Niektóre wersje są powolne i wysoce stylizowane, z głębokimi ukłonami i długimi pauzami; inne — bardziej energiczne i zwarte. Obserwowanie kilku walk pod rząd podczas jednej gali to świetny sposób, by dostrzec te różnice — to jeden z detali, który odróżnia prawdziwą noc walki od skróconej czy uogólnionej wersji tego rytuału.
Zespół sarama
Muzyka na żywo przy ringu wykonywana jest przez niewielki zespół, często nazywany sarama lub piphat — zazwyczaj w składzie: pi (trzciniasty obój o przenikliwym, przeciągłym brzmieniu), para bębnów ręcznych zwanych klong khaek oraz małe talerzyki ching wyznaczające rytm. W przeciwieństwie do nagrania, zespół obserwuje walkę i dostosowuje się do niej na bieżąco, co sprawia, że żadne dwie walki nie brzmią dokładnie tak samo, mimo że instrumenty i ich podstawowe schematy pozostają niezmienne przez całą noc. Jeśli z całego wieczoru na Rajadamnern zapamiętasz tylko jeden dźwięk, to zwykle właśnie ten.
Jak muzyka podąża za walką
Zespół nie tylko gra przez całą walkę – on ją śledzi: melodia piszczałki i tempo bębna zwykle narastają podczas wymian i uderzeń kolanem w klinczu, a łagodnieją w wolniejszych, bardziej ostrożnych fragmentach. Stali bywalcy przy ringu mówią, że gwałtowna zmiana muzyki często jest pierwszym sygnałem, że coś się zaraz wydarzy – zanim jeszcze zareaguje tłum. To prawdziwie żywy występ odpowiadający na żywy sport, a nie zwykły podkład – warto słuchać go świadomie, a nie traktować jako tło dla walki.
To nie tylko ceremonia
Wai Kru łatwo zaklasyfikować jako „tradycję dla turystów”, ale wywodzi się ono na długo przed jakąkolwiek turystyczną publicznością i do dziś pełni praktyczną rolę dla samych zawodników. To rytuał wyciszenia przed naprawdę niebezpiecznym sportem – szansa na skupienie, oddech i ruch przed pierwszym ciosem – a także publiczny wyraz szacunku dla nauczycieli, rywali i widowni. Zawodnicy, którzy walczą od lat, wciąż wykonują go w pełni przed każdą walką, co mówi o jego znaczeniu więcej niż jakiekolwiek wyjaśnienia.